Τα ασπρόμαυρα και τα έγχρωμα
Γενικά δεν μ’ αρέσει η αμερικάνικη λογική του top-ten. Πρόκειται καθαρά για εμπορικό τέχνασμα των εταιρειών που διαχειρίζονται την τέχνη, και επινόησαν αυτόν το τρόπο για να βοηθήσουν τα κέρδη τους. Συνήθως τα πράγματα που αφορά αυτός ο τρόπος αξιολόγησης (αν μπορεί να θεωρηθεί αξιολόγηση), δεν είναι δυνατόν να μπουν σε τόσο “εύκολες” και ισοπεδωτικές αποτιμήσεις. Άσε που θυμίζει λίγο τις χαζοχαρούμενες στατιστικές του τέλους του αιώνα όπου είχαν βγει τα “δέκα καλύτερα” για τα πάντα! Από ταινίες, μέχρι κυλόττες. Σ’ αυτή τη σελίδα λοιπόν, θα αναφέρω για λόγους οικονομίας μια εικοσάδα από τις καλύτερες ταινίες που έχω δει και μου έχουν μείνει, αλλά χωρίς σειρά αξιολόγησης. Απλά η πρώτη ταινία από κάθε κατηγορία είναι ας πούμε και η πιο αγαπημένη μου.
Η επαφή μου με τον κινηματογράφο ξεκινάει στις αρχές της δεκαετίας του 80 με ταινίες όπως το Karate Kid, το 10’ to Midnight με τον Τσάρλς Μπρόνσον και τα Τσακάλια του Δαλιανίδη. Κάναμε ουρά, έξω από κάτι αίθουσες της κακιάς ώρας, για να παρακολουθήσουμε “2 ΈΡΓΑ 2”. Καράτε και γουέστερν σπαγγέτι, Μπαντ Σπένσερ και Soft Πορνό. Κάτι τέτοιοι ήταν συνήθως οι συνδυασμοί. Όταν το έργο ήταν ελληνικό ήταν σα να βλέπαμε βουβό κινηματογράφο μιας και όλος ο ήχος προέρχονταν από ένα ηχείο κάτω από την οθόνη, από το οποίο δεν μπορούσες να ξεχωρίσεις τα λόγια των ηθοποιών παρά άκουγες μόνο κάτι μουγκρητά, λες και έπαιζαν αγελάδες στο έργο και όχι άνθρωποι. Από αυτό ίσως να εξηγείται το γεγονός ότι μισώ τα ντοκιμαντέρ. Βέβαια εκείνη την εποχή υπήρχε και το άλλο άκρο… Το κινηματογραφικό εργαστήρι του Δήμου, όπου πήγαινες όχι για παρακολουθήσεις τα έργα (αυτά δεν βλέπονταν), αλλά για να το παίξεις κουλτουριάρης και ψαγμένος σε καμιά γκομενίτσα. Έτσι τα διάφορα πολωνικά, ρωσικά και κατά κύριο λόγο ανατολικής προελεύσεως έργα, αλλά και τα καλά για την εποχή καθίσματα του δημοτικού θεάτρου, δημιουργούσαν τις κατάλληλες συνθήκες για ένα καλό ύπνο.
Όπως καταλαβαίνετε η κινηματογραφική μου παιδεία είναι από φτωχή έως ανύπαρκτη. Ποτέ δεν μου άρεσαν οι ταινίες που έπρεπε να σκέφτεσαι σε τρίτο, τέταρτο και πέμπτο επίπεδο για να δεις τι θέλει να πει ο σκηνοθέτης (πράγμα που, αν το κατάφερνες, μπορεί να σου έπαιρνε κανένα μήνα). Πάντα αγαπούσα την “ταπεινή τέχνη, χωρίς ύφος” του Καρυωτάκη. Πάντα έβλεπα και βλέπω μια ταινία σαν κάτι που περνάς μαζί του 2 ώρες διασκεδάζοντας, κλαίγοντας ή γελώντας και μετά το πετάς. Σε όσες ταινίες μου άρεσαν θυμάμαι, όταν έβγαινα από την αίθουσα είχα ένα συναίσθημα ανάλογο με αυτό που έχει κάποιος που βγαίνει από ένα εστιατόριο μετά από ένα καλό γεύμα. Εξάλλου μηνύματα έχουν και οι χειρότερες ταινίες. Με την ευρύτερη έννοια, κάθε ταινία είναι πολιτική. Ακόμα και οι ταινίες πορνό! Και για να είμαι ειλικρινής, αυτές νομίζω ότι είναι στις μέρες μας το τελευταίο ανάχωμα στους “σιωπηλούς περιπατητές αντάρτες” που έχουν γίνει πια καθεστώς, αλλά και στις φασιστικής λογικής ταινίες-βίντεο κλιπ. Όσον αφορά το θέμα της ηθικής, δεν καταλαβαίνω γιατί μια ταινία πορνό που δείχνει τους ανθρώπους να κάνουν έρωτα δεν είναι ηθική και μια “σοβαρή” ταινία όπου το αίμα και ο θάνατος ή η υποκρισία και το ψέμα κυριαρχούν, είναι. Δεν είναι απαραίτητο να δοκιμάζεις τον θεατή στους λαβύρινθους των οπτικοποιημένων προσωπικών σου οραμάτων, ούτε και στη λογική την ιλιγγιώδους κίνησης και των γραφικών κρύβοντας την αδυναμία του σεναρίου σου, για να λες ότι κάνεις τέχνη…
ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΤΑΙΝΙΕΣ
Οι περισσότερες ελληνικές ταινίες που έχω διαλέξει είναι κωμωδίες, κάτι που το παρατήρησα και εγώ εκ’ των υστέρων. Δεν ξέρω γιατί αλλά λίγες δραματικές ελληνικές ταινίες μου έχει μείνει. Θες γιατί τα μεγαλύτερα ταλέντα, όσον αφορά τους ηθοποιούς, ήταν κωμικοί; (Χατζηχρήστος, Βέγγος, Σταυρίδης, Γκιωνάκης, Φωτόπουλος, Αυλωνίτης, Βασιλειάδου κ.λ.π...) Θες γιατί η πλειοψηφία των ταινιών, μετά από μια δύσκολη για την Ελλάδα περίοδο (κατοχή - εμφύλιος), ήταν κωμωδίες; Δεν ξέρω… Βέβαια κάποιες απ’ τις λεγόμενες δραματικές ταινίες του ελληνικού κινηματογράφου βγάζουν περισσότερο γέλιο από πολλές κωμωδίες. Και δεν αναφέρομαι τόσο στις λεγόμενες b-movies (Ξανθόπουλος, Μάρθα Βούρτση κλπ). Αυτές μπορεί να τις δει κάποιος με αρκετή συμπάθεια. Αναφέρομαι περισσότερο σε πολλές από τις λεγόμενες “σοβαρές” και πολυέξοδες παραγωγές της εποχής με την συμμετοχή σύσσωμου του στρατεύματος, προκειμένου να τονωθεί το εθνικό αίσθημα του λαού έναντι στον επερχόμενο επάρατο κομουνισμό. Πάντως η ταινία του Ξανθόπουλου “Η ΟΔΥΣΣΕΙΑ ΕΝΟΣ ΞΕΡΙΖΩΜΕΝΟΥ” σε σκηνοθεσία του Α. Τεγόπουλου, νομίζω ότι άνετα διεκδικεί μια θέση το πάνθεον των cult ταινιών παγκοσμίως μαζί με τις δημιουργίες του Ed Wood.
- “ΤΗΣ ΚΑΚΟΜΟΙΡΑΣ”, σενάριο - σκηνοθεσία: Ντίνος Κατσουρίδης Ίσως η καλύτερη ταινία του Ελληνικού κινηματογράφου! Η ρεαλιστική απεικόνιση της ζωής σε μια γειτονιά της Αθήνας στις αρχές της δεκαετίας του 60 με πρωταγωνιστή τον Ζήκο, έναν..."υπάλληλο παντοπωλείου που εκτελεί και χρέη υποδιευθυντή”. Καταιγιστικοί διάλογοι και ο Χατζηχρήστος στην καλύτερη ερμηνεία της καριέρας του. Σε κάποια συνέντευξη του λίγο πριν πεθάνει είχε πει ότι ο Ζήκος είναι ο καλύτερος ρόλος της ζωής του. “Πρόσεχε Ζήκο γιατί θα προβώ σε ωμότητες! Αμ’ εγώ σε τι θα προβώ, σε ψημενότητες;”, “Σας μερσώ μαντάμ, ορέ ντου βαρ...”
- “ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΤΗΣ ΚΑΙ ΕΡΗΜΟΣΠΙΤΗΣ”, σενάριο - σκηνοθεσία: Αλέκος Σακελλάριος
Η ταινία αυτή στο δεύτερο μισό χάνει τον ρυθμό της, αλλά οι σκηνές στο εστιατόριο με τον Βέγγο γκαρσόνι και στο ρινγκ όπου κάνει το διαιτητή σε στημένο ματς είναι απολαυστικές! “Αμ δε που έγινε λιοντάρι ο Τρύφωνας...” - “ΤΟ ΣΩΦΕΡΑΚΙ”, σενάριο - σκηνοθεσία: Γιώργος Τζαβέλας
Φωτόπουλος και… “Α πρε βου...” (après vous) - “ΥΠΑΡΧΕΙ ΚΑΙ ΦΙΛΟΤΙΜΟ”, σενάριο - σκηνοθεσία: Αλέκος Σακελλάριος
Μαύρο στο Μαυρογιαλούρο και “Δεν είμεθα άνθρωποι των λόγων. Είμεθα άνθρωποι των έργων! Θα σας εξαφανίσομε...”. Ο Παπαγιαννόπουλος απολαυστικός σαν Γκρούεζας. - “Ο ΗΛΙΑΣ ΤΟΥ 16ου”, σενάριο: Α. Σακελλάριος / Χ. Γιαννακόπουλος - σκηνοθεσία: Αλέκος Σακελλάριος
“Λέγε ρε! είναι άρρωστη κι η μανούλα σου; Είναι άρρωστη κι η μανούλα του φουκαρά, κυρ αστυνόμε!” - “ΣΑΝΤΑ ΤΣΙΚΙΤΑ”, σενάριο: Α. Σακελλάριος / Χ. Γιαννακόπουλος - σκηνοθεσία: Αλέκος Σακελλάριος
Η σκηνή όπου ο Λογοθετίδης τρώει πιλάφι υπό τους ήχους του “Άρχισαν τα όργανα” του Μαρούδα, είναι ίσως η πιο αγαπημένη μου όσον αφορά τον Ελληνικό κινηματογράφο. - “Ο ΚΛΕΑΡΧΟΣ Η ΜΑΡΙΝΑ ΚΑΙ Ο ΚΟΝΤΟΣ”, σενάριο: Ν. Τσιφόρος / Π. Βασιλειάδης - σκηνοθεσία: Νίκος Τσιφόρος
“Πω, πω ρε Μαρίνα! Τι είσαι εσύ ρε παιδί μου; Βουλωμένο γράμμα διαβάζεις!” - “Η ΩΡΑΙΑ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ”, σενάριο - σκηνοθεσία: Νίκος Τσιφόρος
“Πνεύμα και ηθική!” - “ΤΑ ΚΙΤΡΙΝΑ ΓΑΝΤΙΑ”, σενάριο: Α. Σακελλάριος / Χ. Γιαννακόπουλος - σκηνοθεσία: Αλέκος Σακελλάριος
Την κατατάσσω στις καλύτερες μόνο και μόνο για την σκηνή του Γκιωνάκη με τον Σταυρίδη στο καφενείο, ενώ έξυπνη είναι και η πλοκή της. - “Η ΓΥΝΗ ΝΑ ΦΟΒΑΤΑΙ ΤΟΝ ΑΝΔΡΑ”, σενάριο - σκηνοθεσία: Γιώργος Τζαβέλας
Πολύ καλή ηθογραφία γύρω από την ζωή ενός ζευγαριού, και την σύγκρουσή του με το κοινωνικό κατεστημένο. - “Ο ΤΣΑΡΛΑΤΑΝΟΣ”, σενάριο: Γ. Λαζαρίδης - σκηνοθεσία: Ε. Θαλασσινός
Ο Βέγγος επιστρέφει από την Γερμανία άφραγκος, λαθρεπιβάτης μέσα σε φορτηγό ψυγείο! - “Ο ΠΑΠΑΤΡΕΧΑΣ”, σκηνοθεσία: Ε. Θαλασσινός
Ο Βέγγος για να παντρέψει τις αδερφές του περνάει μέσα από τζάμια, παλεύει με φωτιές και ανεβάζει στον τέταρτο όροφο την κυρία Καλιακούδα στους ώμους του! - “ΘΟΥ-ΒΟΥ ΦΑΛΑΚΡΟΣ ΠΡΑΚΤΩΡ, ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΓΗΣ ΜΑΔΙΑΜ”, σενάριο: Γ. Λαζαρίδης - σκηνοθεσία: Θ. Βέγγος
Σίγουρα η καλύτερη παρωδία του James Bond, που γυρίστηκε ποτέ! Τι Austin Powers και μαλακίες... - “ΤΟ ΧΩΜΑ ΒΑΦΤΗΚΕ ΚΟΚΚΙΝΟ”, σενάριο: Ν. Φώσκολος - σκηνοθεσία: Β. Γεωργιάδης
Γουέστερν αλλά ελληνικά, με ωραίο ρυθμό και πολύ καλή φωτογραφία. Νομίζω ότι έχει προταθεί και για Όσκαρ ξενόγλωσσης ταινίας (όχι ότι αυτό λέει τίποτα βέβαια). - “ΜΑΚΡΥΚΩΣΤΑΙΟΙ ΚΑΙ ΚΟΝΤΟΓΙΩΡΓΗΔΕΣ”, σενάριο: Α. Σακελλάριος / Χ. Γιαννακόπουλος - σκηνοθεσία: Αλέκος Σακελλάριος, Ηλιόπουλος και Χατζηχρήστος. Φοβάται ο Γιάννης το θεριό...
- “ΜΗΤΣΟΣ Ο ΡΕΖΙΛΗΣ” σκηνοθεσία: Όμηρος Ευστρατιάδης
Ταινία σε σκηνοθεσία του γνωστού τσοντά Όμηρου Ευστρατιάδη, οι έξυπνοι διάλογοι της οποίας όμως βοηθάνε τον Μουστάκα για μια απολαυστική ερμηνεία! (Δεν ξέρω ποιος έγραψε το σενάριο για αυτή την ταινία...) - “ΛΟΥΦΑ ΚΑΙ ΠΑΡΑΛΛΑΓΗ”, σενάριο - σκηνοθεσία: Νίκος Περάκης
Το σλόγκαν της ταινίας ήταν: Η εθνική μας τραγωδία τώρα και κωμωδία. “Το βασιλιά ή το πουλί;” - “ΜΑΘΕ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ ΓΡΑΜΜΑΤΑ” σενάριο - σκηνοθεσία: Θόδωρος Μαραγκός
Πολύ καλή ταινία με σαφές πολιτικό μύνημα. “Μήπως έγινες κομουνιστής παιδί μου;”, “Έξι χρόνια στο δημοτικό...” - “ΑΛΑΛΟΥΜ”, σενάριο: Χ. Κλυν / Γ. Κακουλίδης - σκηνοθεσία: Γ. Σμαραγδής / Γ. Αποστολίδης
Αστυνόμος Μπέκας, Αρτέμης, και Τάσος - Γκόλφω. Τρεις ιστορίες με καλύτερη την δεύτερη, “Μελόπραμα”, σε σκηνοθεσία του Σμαραγδή, με τον Χάρρυ Κλυν στον ρόλο του Αρτέμη που...πονάει! - “ΑΡΠΑ ΚΟΛΑ” σενάριο - σκηνοθεσία: Νίκος Περάκης
Απ’ τις καλύτερες ταινίες τις δεκαετίας του ‘80 με σαρκαστική διάθεση απέναντι στον Ελληνικό κινηματογράφο.
Περισσότερα στοιχεία γι αυτές τις ταινίες μπορείτε να αναζητήσετε εδώ και εδώ.
ΞΕΝΕΣ ΤΑΙΝΙΕΣ
Για μερικές από τις παρακάτω ταινίες δεν είμαι σίγουρος για τον Ελληνικό τίτλο τους και τον γράφω με κάθε επιφύλαξη.
- “Ο ΧΡΥΣΟΘΗΡΑΣ”, THE GOLD RUSH, σκηνοθεσία: Τσάρλι Τσάπλιν
Μαζί με το “Τσίρκο”, είναι από τις πρώτες ταινίες που είδα στη ζωή μου και εξακολουθεί να είναι και η πιο αγαπημένη μου. Από τότε την έχω δει δεκάδες φορές και κάθε φορά μου δημιουργεί τα ίδια συναισθήματα όπως και την πρώτη φορά. Πολλοί κριτικοί και κορυφαίοι σκηνοθέτες θεωρούν πως οι “Μοντέρνοι καιροί” ή “Τα φώτα της πόλης” είναι οι κορυφαίες ταινίες του Τσάπλιν και μάλιστα κατατάσσουν τις δυο αυτές ταινίες στα κορυφαία επιτεύγματα της έβδομης τέχνης του εικοστού αιώνα. Παρόλα αυτά εμένα αγαπημένη μου ταινία παραμένει ο Χρυσοθήρας. Η Σκηνή της παντομίμας όπου παριστάνει με τα ψωμάκια και τα πιρούνια τα πόδια της χορεύτριας, είναι κατά την γνώμη μου από τις κορυφαίες στον κινηματογράφο. - “ΔΡΑΚΟΥΛΑΣ”, DRACULA, σκηνοθεσία: Φ. Φ. Κόπολα
- “ΟΙ ΑΛΛΟΙ”, THE OTHERS, σκηνοθεσία: Alejandro Amenabar
- “ΣΚΥΛΙΣΙΑ ΖΩΗ”, LIFE STINKS, σκηνοθεσία: Μελ Μπρούκς
- “Η ΜΕΓΑΛΗ ΤΩΝ ΜΠΑΤΣΩΝ ΣΧΟΛΗ”, POLICE ACADEMY, σκηνοθεσία: Χιου Γουίλσον
- “ΟΙ ΡΟΚΑΔΕΣ ΤΟΥ ΔΟΥΒΛΙΝΟΥ”, THE COMMITMENTS, σκηνοθεσία: Άλαν Πάρκερ
- “Ο ΨΑΛΙΔΟΧΕΡΗΣ”, EDWARD SCISSORHANDS, σκηνοθεσία: Τιμ Μπάρτον
- “Η ΜΥΡΙΕΛ ΠΑΝΤΡΕΥΕΤΑΙ”, MYRIEL’S WEDDING, σκηνοθεσία: Π. Χόγκαν
- “ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΕΞΟΔΟΣ, ΡΙΤΑ ΧΕΪΓΟΥΟΡΘ”, THE SHAWSHANK REDEMPTION, σκηνοθεσία: Φράνκ Ντάραμποτ
- “ΑΠΟΔΡΑΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΛΟΣ ΑΝΤΖΕΛΕΣ”, ESCAPE FROM L.A., σκηνοθεσία: Τζον Κάρπεντερ
- “Η ΖΩΗ ΤΟΥ ΜΠΡΑΪΑΝ”, THE LIFE OF BRIAN, σκηνοθεσία: Τέρυ Τζόουνς
- “ΦΟΡΕΣΤ ΓΚΑΜΠ”, FORREST GUMP, σκηνοθεσία: Ρόμπερτ Ζεμέκις
- “ΜΠΛΕΪΝΤ ΡΑΝΕΡ”, BLADE RUNNER, σκηνοθεσία: Ρίντλει Σκοτ
- “ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΥΠΟΠΤΟΙ”, THE USUAL SUSPECTS, σκηνοθεσία: Μπράιαν Σίνγκερ
- “ΓΗ ΚΑΙ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ”, LAND AND FREEDOM, σκηνοθεσία: Κεν Λόουτς
- “ΣΙΝΕΜΑ Ο ΠΑΡΑΔΕΙΣΟΣ”, NUOVO CINEMA PARADISO, σκηνοθεσία: Τζιουζέπε Τορνατόρε
- “STAR TREK II: Η ΟΡΓΗ ΤΟΥ ΚΑΝ”, STAR TREK II: THE WRATH OF KHAN, σκηνοθεσία: Νίκολας Μέιερ
- “ΚΑΛΥΤΕΡΑ ΔΕ ΓΙΝΕΤΑΙ”, AS GOOD AS IT GETS, σκηνοθεσία: Τζέιμς Μπρούκς
- “ΤΟ ΠΑΡΤΥ”, THE PARTY, σκηνοθεσία: Μπλέικ Έντουαρτς
- “Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΤΩΝ ΑΣΤΡΩΝ, ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ V - Η ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ ΑΝΤΕΠΙΤΙΘΕΤΑΙ” STAR WARS, EPISODE V - THE EMPIRE SRIKES BACK, σκηνοθεσία: Τζώρτζ Λούκας
Περισσότερα στοιχεία γι αυτές τις ταινίες μπορείτε να αναζητήσετε εδώ.
Σχετικά κείμενα:



Όνομα: Νίκος

Πολύ καλή επιλογή και σχολιασμός για τις ελληνικές ταινίες που αναφέρεις. Πραγματικά -σχεδόν- όλες είναι εκπληκτικές, η κάθε μία με τον τρόπο της και τουλάχιστον όσοι τις έχουν δει και αγαπούν τον ελληνικό κινηματογράφο θέλουν να τις έχουν στην ταινιοθήκη τους.
-----