Τα ευζωνάκια κι η διδασκαλία του μεσαίωνα στα παιδιά

Πολλοί γονείς (υπερβολικά πολλοί) διακατέχονται από το “σύνδρομο του δημιουργού”. Θεωρούν δηλαδή πως τα δημιουργήματά τους, τα παιδιά τους, πρέπει να είναι το δικό τους alter ego, η δική τους εικόνα και ομοίωση. Δικηγόρος ο μπαμπάς – δικηγόρος κι ο γιός, Νέα Δημοκρατία η μαμά – Νέα Δημοκρατία κι η κόρη, ενώ είμαι σίγουρος πως θα έχετε δει σε φωτογραφικά ενσταντανέ, μωρά ντυμένα με την στολή του Ολυμπιακού στην αγκαλιά ευτυχισμένων μπαμπάδων και ροζ κοριτσάκια barbie δίπλα σε καμαρωτές μαμάδες.

Πολλοί γονείς επίσης βλέπουν στον πρόσωπο των παιδιών τους μια διέξοδο για την πλήρωση της δικιάς τους ματαιοδοξίας. Ο γιός πρέπει να γίνει ο πιανίστας που ΔΕΝ έγινε ο μπαμπάς κι η κόρη η μπαλαρίνα που ΔΕΝ έγινε η μαμά.

Προσπαθώ να αποφύγω τέτοιες συμπεριφορές αν και πολλές φορές δέχομαι ότι μπορεί να είναι ενστικτώδεις και κατά συνέπεια δύσκολο να τις διακρίνεις. Το ότι εγώ είμαι κομμουνιστής, άθεος και Ολυμπιακός αφορά μόνον εμένα και κανέναν άλλο. Τα παιδιά μου είναι ξεχωριστές προσωπικότητες και θα κάνουν τις δικές τους επιλογές. Σαφώς και θα επηρεαστούν από μένα (όπως και από την μάνα τους, τους φίλους τους, τον κοινωνικό περίγυρο), αλλά δεν είναι καθήκον μου ούτε η κατήχησή τους, ούτε ο δογματικός διαποτισμός. Υποχρέωσή μου είναι να μεγαλώσουν σε ένα ασφαλές και πλουραλιστικό περιβάλλον.

Θεωρώ απαράδεκτη την άποψη που λέει ότι πρέπει να κρατήσεις τα παιδιά σου στην “αποστείρωση” (οποιασδήποτε μορφής) ανάμεσα σε ασφυκτικά όρια που εσύ θέτεις με το φτωχό σου το μυαλό. Σαφώς και θα τα προστατέψεις (τα παιδιά έχουν ανάγκη από όρια – η περίπτωση της Τζούλιας είναι νωπή), αλλά άλλο η προστασία, άλλο η υστερία κι ο ψυχαναγκασμός. Δεν θεωρώ δηλαδή πως τα παιδιά μου κινδυνεύουν με το να δουν τηλεόραση με μέτρο, ή με τον να ακούσουν Σάκη Ρουβά, ή με το να κάνουν θρησκευτικά στο σχολείο και να μαθαίνουν πατριωτικά άσματα κλπ. Όλα αυτά σε μένα μπορούν να μην αρέσουν αλλά είναι μέρος την πραγματικότητας και το να αποκόπτεις τα παιδιά από την πραγματικότητα ενέχει μεγαλύτερο κίνδυνο. Εξάλλου δεν πρέπει να ξεχνάμε πως τα παιδιά έχουν κρίση και κάποια στιγμή αυτή η κρίση θα καλλιεργηθεί και θα μετατραπεί σε αμφισβήτηση. Κι όταν βλέπεις τα παιδιά να αμφισβητούν (ακόμα και εσένα τον ίδιο) είναι σημάδι υγείας.

Γιατί τα γράφω όλα αυτά… Γιατί στο νηπιαγωγείο (δημόσιο) ένας μπαμπάς έκανε ολόκληρη φασαρία γιατί με αφορμή την 25η Μαρτίου τους μάθανε το “Στην Αγιά-Σοφιά αγνάντια βλέπω τα ευζωνάκια“! Εντάξει από την μια μεριά τον καταλαβαίνω. Δίκιο είχε ο άνθρωπος. Είναι ένα αλυτρωτικό, μισαλλόδοξο και σαφώς ηλίθιο τραγούδι:

“Κι αγναντεύοντας την Πόλη τραγουδούν και λένε:
“Πάλι θα γένει δικιά μας, να η μεγάλη εκκλησιά μας.
Τούτα είν’ οι χρυσοί της θόλοι, αχ κατακαημένη Πόλη.
Στην κυρά την δέσποινά μας πες να μην λυπάται,
εικόνες να μην κλαίνε, τα ευζωνάκια μας το λένε”“.

Όμως η κάθε τυχάρπαστη νηπιαγωγός, δασκάλα ή καθηγήτρια (και τέτοιες θα βρεθούν αρκετές) δεν είναι η μόνη που μπορεί να μαθαίνει τραγούδια στα παιδιά σου. Τραγούδια μπορείς να τους μαθαίνεις κι εσύ και μπορείς να είσαι σίγουρος πως ανάμεσα σε ένα τραγούδι του Χατζιδάκι, ή ένα καλό παιδικό τραγούδι και τα “ευζωνάκια” τα παιδιά θα επιλέξουν τον Χατζιδάκι και το καλό παιδικό τραγούδι. Η ανοησία, η κακογουστιά κι η βαρβαρότητα δεν αντέχει στην σύγκριση με το καλό. Κι είναι ίσως καλύτερο και για τα ίδια τα παιδιά να κρίνουν και να συγκρίνουν από μικρή ηλικία παρά να ζουν σε ένα ομογενοποιημένο περιβάλλον χωρίς ετερόκλητα ερεθίσματα. Βέβαια αυτό απαιτεί ενέργεια και από την δικιά σου μεριά. Απαιτεί να ασχοληθείς με τα πιτσιρίκια κι όχι να τα παραδίδεις εν’ λευκώ στο νηπιαγωγείο, την γιαγιά, ή την τηλεόραση για να τα μεγαλώσει.

Τελικά τον κάλμαρα αν και -επαναλαμβάνω- δίκιο είχε ο άνθρωπος. Μπορεί να ήταν υπερβολικός στην αντίδρασή του, μπορεί δεν ξέρω και ‘γω τι παιδικά τραύματα να τον έβγαλαν απ’ τα ρούχα του, μπορεί τα παιδιά του να μην “κινδυνεύουν” από τα “ευζωνάκια”, αλλά δεν νοείται σύγχρονη παιδαγωγική που διδάσκει σε παιδιά 3, 4 ετών (αλλά και ανεξαρτήτου ηλικίας) τον μεσαίωνα:

“Κι ο Παπάς που είναι κρυμμένος μέσα στ’ Άγιο Βήμα,
Τα ευζωνάκια δεν θ’ αργήσει να βγει να τα κοινωνήσει,
και σε λίγο βγαίνουν τ’ Άγια μέσα σε μυρτιές και βάγια.“