Τατουάζ
Το πιο ωραίο το είχα δει πέρυσι στην παραλία. Μπρατσαράς ηλιοκαμένος, με ξυρισμένο κεφάλι και Ray-Ban Αviator καθρέφτες, χαμηλά στην κοιλιά, λίγο πιο πάνω από το κολλητό μαγιό που τόνιζε εμφατικά το μέγεθος των αναπαραγωγικών οργάνων, είχε γραμμένο με γοτθικούς χαρακτήρες “JUSTICE FOR ALL” . Έσπασα το κεφάλι μου να καταλάβω τι ήθελε να πει ο ποιητής και είχα σκοπό να τον ρωτήσω, αλλά κάποια στιγμή τον έχασα και έμεινα με την απορία. Γιατί κάποιος υποβάλει τον εαυτό του σε μια επώδυνη (μάλλον) διαδικασία για να γράψει στην βουβωνική του χώρα ένα ανεξίτηλο “JUSTICE FOR ALL”;
Γιατί κάνουν τατουάζ οι άνθρωποι; Γιατί ένας στους δύο βολτάρει πλέον στην παραλία με κάποια μόνιμη στάμπα; Είναι μόδα; Πρόκειται για μιμητισμό, ματαιοδοξία; Έχει να κάνει με την τάση του ανθρώπου να ξεχωρίζει; Ακουμπά άλλες εσωτερικές χορδές που αφορούν την μνήμη, την δεισιδαιμονία, την πρόληψη;
Σαφώς και τα “κύματα της μόδας” άγουν και φέρνουν τους δυστυχείς καταναλωτές, σαφώς και η ματαιοδοξία θερίζει σε εποχές ύφεσης (οικονομικής και πνευματικής). Όλα αυτά σωστά είναι αλλά η προσέγγιση του διαχρονικού αυτού φαινομένου (ανεξαρτήτως της συγκυρίας) από την πλευρά της εξελικτικής βιολογίας είναι η πιο σωστή: η επίδειξη του σώματος και ο στολισμός του βοηθάει (ή τελοσπάντων, νομίζουν οι άνθρωποι ότι βοηθάει) στο κάλεσμα των ερωτικών συντρόφων. Το τατουάζ αποσκοπεί στην αναπαραγωγή δηλαδή. Πρόκειται ακριβώς για το ίδιο φαινόμενο που παρατηρείται στις πρωτόγονες κοινωνίες, στις απομονωμένες φυλές. Βέβαια η διαπίστωση αυτή έρχεται σαν βρόχος να κλείσει γύρω από την πραγματικότητα: μετά από εκατομμύρια χρόνια εξέλιξης ο άνθρωπος συνεχίζει να ακολουθεί πρωτόγονες πρακτικές;
Καταρχάς στην εξελικτική διαδικασία ο χρόνος δεν οριοθετείτε από την ανθρώπινη οπτική. Τα εκατομμύρια χρόνια μπορεί να είναι απλά μια “στιγμή” και ίσως πρέπει να περάσουν πολλές τέτοιες “στιγμές” για να ολοκληρωθεί μια αλλαγή. Έπειτα ποιος ξέρει αν θα επέλθει και γιατί αναγκαστικά πρέπει να επέλθει αυτή η αλλαγή. Αν η διαδικασία αυτή βοηθάει στην επιβίωση και την αναπαραγωγή είναι βέβαιο πως η εξέλιξη θα την διατηρήσει. Η ιδεαλιστική θεώρηση της ανθρώπινης ύπαρξης είναι ξεπερασμένη. Ο άνθρωπος δεν είναι τίποτε το “ιδεατό” αλλά ένα σύνολο από χημικούς παράγοντες.
Επίσης νομίζω δεν έχει αξία να ερμηνεύσουμε το τατουάζ με αισθητικούς όρους (αν είναι ωραίο ή όχι δηλαδή). Κάποια τατουάζ μπορεί να είναι ωραία, κάποια όχι, αλλά δεν είναι εκεί το ζητούμενο… Το μόνο ασφαλές συμπέρασμα είναι πως το τατουάζ είναι σαφώς μέτρο της ανθρώπινης ανασφάλειας. Όσο μεγαλύτερο το μέγεθός της, τόσο μεγαλύτερη και η επιφάνεια του δέρματος που καλύπτει. Εξίσου ασφαλές ίσως είναι και το συμπέρασμα πως σε κοινωνίες που ανθεί το τατουάζ η παιδεία φυτοζωεί. Ένας συγκροτημένος άνθρωπος μάλλον δεν χρειάζεται να στιγματίζεται για να βγάλει γκόμενα. Μάλλον…
όνομα: Νίκος, τόπος: Αθήνα, email: varometro [at] gmail [dot] com 
Το τατουάζ αποτελεί ένα αξεσουάρ που κάνει το άτομο να ξεχωρίζει από το κοινωνιό σύνολο, όπως ακριβώς η ενδυμασία. Σαφώς και επηρεάζεται από τη μόδα και τη βιομηχανία του θεάματος. Ωστόσο, δεν πρέπει να ξεχνάμε και τη συμβολική διάσταση του τατουάζ, μια ιεροτελεστία που τονίζει ένα ιδιαίτερο μήνυμα που το άτομο θέλει να περάσει στην ανθρωπίνων διαστάσεων κι οριζόντων αιωνιότητα (όπως αυτό που είδες).
Δείμε πρόσεχε γιατί με το “μήνυμα που το άτομο θέλει να περάσει στην ανθρωπίνων διαστάσεων κι οριζόντων αιωνιότητα” βάζεις ιδέες στις διαφημιστικές και δεν αποκλείεται να δούμε τατουάζ Vodafone και Wind φέτος στις παραλίες :-).
Καθώς διάβαζα το κείμενο περίμενα να πέσω και πάνω στο “τατουάζ έχουν οι φυλακισμένοι” αλλά ευτυχώς έπεσα έξω.
Το τατουάζ μπορεί για κάποιους να είναι αυτό που περιγράφεις (ανασφάλεια, τρόπος να βγάλουν γκόμενα/γκόμενο), αλλά σε καμία περίπτωση αυτό δεν είναι καθολικό. Είναι τουλάχιστον αφελές να παρουσιάζεται έτσι.
“Το μόνο ασφαλές συμπέρασμα είναι πως το τατουάζ είναι σαφώς μέτρο της ανθρώπινης ανασφάλειας” από που προκύπτει αυτό; Πως γίνεται να το παρουσιάζεις ως ντε φάκτο; Είναι η άποψή σου και όχι ασφαλές συμπέρασμα. Ξαναλέω πως αυτό μπορεί να ισχύει σε κάποιες περιπτώσεις κι έτσι πρέπει να παρουσιάζεται. Όχι ως καθολικό δεδομένο, ως κάτι που ισχύει γενικά.
dilated δεν κατακρίνω το τατουάζ. Προσπαθώ να καταλάβω την λογική του. Αν δεν πρόκειται περί ανασφάλειας ποιο είναι κατά την γνώμη σου το “καθολικό δεδομένο”;
Παρέλειψες νομίζω να αναφέρεις ότι το τατουάζ δυνητικά βοηθάει στην αναγνώριση πτωμάτων … ΟΚ, αυτός δεν είναι ο λόγος που οι περισσότεροι άνθρωποι κάνουν τατουάζ. Ακολουθώντας το συλλογισμό σου ότι το τατουάζ εξυπηρετεί την προσέλκυση ερωτικών συντρόφων, σκέφτηκα ότι μπορεί να εξυπηρετεί και στην απομάκρυνση “μνηστήρων” (π.χ. γυναίκα με τατουάζ δεν είναι ακριβώς αυτό που έχουν κάποιοι κατά νου ως κορίτσι για σπίτι).
Σοβαρά πάντως, νομίζω ότι αδικείς λίγο τους φέροντες τατουάζ, θεωρώντας τους πρωτόγονους που χρησιμοποιούν πρωτόγονες μεθόδους για την προσέλκυση ερωτικού συντρόφου, ιδίως στο μέτρο που επικρατούν και άλλες εκδηλώσεις στολισμού (π.χ. τρύπημα αυτιών), οι οποίες ουσιαστικά κατατείνουν ενδεχομένως στο ίδιο αποτέλεσμα. Προσωπικά δεν νομίζω ότι το τατουάζ είναι καμία ιδιαίτερη δήλωση προς την κοινωνία ή τους συγκοινωνούς. Είναι απλώς μια προτίμηση κάποιων, αντίστοιχη με την επιλογή ρούχων. Σε σχέση δε με το αυτό που ονομάζεις καθολικό δεδομένο, νομίζω ότι δεν υπάρχει και είναι αποπροσανατολιστικό να το αναζητάμε. Για κάποιους είναι η προτίμηση, για κάποιους η ανασφάλεια, για κάποιους η μόδα κοκ
Κοίτα το τατουάζ θα μπορούσες σαφώς να το συγκρίνεις με την επιλογή ρούχων αλλά απ’ την άλλη μιλάμε για μια μόνιμη παρέμβαση στο σώμα (ή τελοσπάντων όχι πρόσκαιρη). Όσο για τις γυναίκες με τατουάζ νομίζω πως οι εποχές έχουν αλλάξει και το σταμπάρισμα έχει απενοχοποιηθεί αρκετά. Βοηθάνε και οι celebrities και οι πορνοστάρ που το λανσάρουν τελευταία. Έθεσα την “ψυχαναλυτική” διάσταση του τατουάζ (ανασφάλεια) και την “εξελικτική” (κάλεσμα ερωτικών συντρόφων) όχι ως καθολικά δεδομένα που λέει ο dilated αλλά ως τις πιθανότερες αφετηρίες του φαινομένου. Σαφώς και υπάρχουν και άλλες συνθήκες με αφορμή τις οποίες κάποιος κάνει τατουάζ αλλά αυτές κατά την γνώμη μου είναι οι βασικές. Αν δεις κάποιον με τατουάζ δεν σημαίνει πως σώνει και καλά είναι ανασφαλής αλλά το να είναι συγκεντρώνει πολύ μεγάλες πιθανότητες.
Το τατουάζ είναι μια τέχνη και εκφράζει την νοοτροπία του ανθρώπου που το αποκτά. Δεν είναι μόνο αισθητικό βεβαίως το ζήτημα, όπως γενικότερα η τέχνη δεν αποσκοπεί μόνο σε αισθητικά αποτελέσματα. Η όψη του σώματος μας είναι ένα μέσο έκφρασης, όπως π.χ. είναι και η κίνηση του, και το μόνο “μάταιο” της όλης υπόθεσης είναι ότι αναπόφευκτα φθείρεται. Αυτό είναι το καθολικό δεδομένο πίσω από το τατουάζ, η απόπειρα έκφρασης και επικοινωνίας με τον εαυτό σου και με τους γύρω σου. Αυτό δεν αποκλείει βεβαίως το ενδεχόμενο να κυριαρχεί η ανασφάλεια ή η ματαιοδοξία ως κίνητρο έκφρασης. Ούτε αποκλείει το ενδεχόμενο η ανάγκη για τατουάζ να αποτελεί στοιχείο ανωριμότητας. Αλλά αυτό εξαρτάται από τον άνθρωπο και δεν συσχετίζεται με το τατουάζ αφ’εαυτό. Κάλλιστα ένα τατουάζ μπορεί να αποκτάται σε μια στιγμή συνειδητοποίησης και ωριμότητας όπως επίσης και να αποτελεί έναν τρόπο δημιουργίας προφύλαξης και κρυψίματος του εαυτού αντί της ματαιόδοξης προβολής του.
Παρεπιπτόντως, εάν αμφισβητείτε το ότι το τατουάζ αποτελεί τέχνη λόγω της τυποποιημένης μορφής που συχνά έχουν σκεφτείτε ότι το ίδιο ισχύει για όλες τις τέχνες. Π.χ. το αγαλματίδιο που έχει κάποιος πάνω από το τζάκι του μπορεί να είναι ένα κιτς στολίδι ή ένα μοναδικό καλλιτέχνημα.
Η ζωγραφική είναι τέχνη και όχι το τατουάζ. Το αν η ζωγραφική γίνεται σε καμβά ή στο σώμα, με πινέλο ή με βελόνα δεν νομίζω πως έχει διαφορά. Το θέμα είναι γιατί κάποιος μετατρέπει το σώμα του σε καμβά; Το κάνει επειδή είναι φιλότεχνος; Δεν νομίζω…
Γιατί δεν είναι τέχνη το τατουάζ; Επειδή δεν έχει στην ΑΣΚΤ τμήμα τατουάζ; Σε κάποια σχολή καλών τεχνών μπορεί να μην έχουν και τμήμα χαρακτικής, αυτό θα πει ότι δεν είναι τέχνη η χαρακτική; Και εάν θεωρείς την χαρακτική τέχνη (όπως θεωρούν στην ΑΣΚΤ) δεν βλέπω πώς μπορείς να λες ότι το τατουάζ δεν είναι τέχνη. Σε κάθε περίπτωση, αυτός που αποκτεί ένα τατουάζ συμβάλλει στη δημιουργία ενός έργου το οποίο εκφράζει και τον ίδιο όπως π.χ. μπορεί κάποιος να παραγγείλει μια αυτοπροσωπογραφία ή μια τοιχογραφία για το σπίτι του. Αποτελεί τον πελάτη του καλλιτέχνη ο οποίος πληρώνει για να έχει το δικαίωμα να απολαμβάνει αυτός και οι γύρω του το έργο τέχνης.
‘…ο άνθρωπος συνεχίζει να ακολουθεί πρωτόγονες πρακτικές;’- Υπάρχει κάτι πιο πρωτόγονο από το σεξ;
Φίλε άστοχο το σχόλιό σου. Το 90% των ταττού, ιδιαίτερα σοτυς άντρες, βρίσκονται σε σημεία τα οποία δε φαίνονται παραέξω κατά το 90% του χρόνου. Οπότε να στιγματιστεί κάποιος για πάντα για να βγάλει γκόμενα με το ταττού τις 10 μέρες που αυτό φαίνεται στις παραλίες λίγο δύσκολο το κόβω. Οι περισσότεροι κάνουν ταττού απλώς για αισθητικούς λόγους: γιατί τους αρέσει, και πολλοί επίσης κάνουν κάτι που (πιστεύουν ότι) τους εκφράζει.